Het is een probleem dat inmiddels al twintig jaar duurt: het chronische tekort aan standplaatsen voor woonwagens in de gemeente Velsen. De bewoners aan de Oude Pontweg zijn het zat. Zij zien hoe de gemeente de ene na de andere nieuwbouwwijk uit de grond stampt, terwijl er voor hen al twintig jaar geen paal in de grond gaat.
Sinds 2018 is de woonwagencultuur officieel erkend als cultureel erfgoed. Dat voelde destijds als een overwinning, maar acht jaar later is er niks veranderd. Carina Lemoine woont zelf op het kamp aan de Oude Pontweg en weet hoe moeilijk het is om een eigen plek te krijgen als woonwagenbewoonster.
Pas toen zij zevenendertig jaar was, kreeg ze na jarenlang te moeten wachten, haar huidige standplaats. Nu, twintig jaar later, herhaalt de geschiedenis zich: haar negenentwintig jarige dochter zit in precies dezelfde situatie en woont nog steeds bij haar in de wagen. En zij is niet de enige met een volwassen kind in huis: “Ze wonen nog thuis, of sommigen zitten in de schuur en dan hebben ze daar een bed neergezet.”
De veelbesproken heuvel
De hoop is nu gevestigd op de gemeentelijke heuvel pal naast het kamp. In 2007 is deze heuvel ontstaan uit de grond die destijds is afgegraven om het huidige kamp te realiseren. “We kunnen op dat stuk grond ongeveer zes standplaatsen creëren. Dit lost het probleem bij lange na niet op, maar we zijn dankbaar voor elke standplaats die we erbij krijgen”, vertelt Lemoine.
Maar de bewoners weten ook al jaren dat de grond in de heuvel zwaar verontreinigd is met afvalresten. Driekwart jaar geleden werd de bewoners toegezegd dat er onderzoek zou worden gedaan naar deze bodemverontreiniging. Lemoine geeft aan dat zij dit pas afgelopen april, na lang aandringen, bevestigd kregen door middel van een brief. Sindsdien is hier geen informatie meer over bekend gemaakt.
Een korte zoektocht op internet leert ons dat een regulier bodemonderzoek doorgaans drie tot vier weken in beslag neemt. Waarom het in Velsen inmiddels negen maanden moet duren, is voor Carina een raadsel. “Er wordt totaal geen openheid van zaken gegeven,” zegt ze. “Elke keer als we om een update vragen, krijgen we te horen dat die er niet is. We krijgen het gevoel dat dit bewust eindeloos wordt uitgesmeerd en staan hier voor ons gevoel op een bus te wachten die misschien wel nooit gaat komen.”
Geurhinder en geluidsschermen
In een schriftelijke reactie laat de gemeente Velsen weten dat het onderzoek naar de heuvel momenteel loopt. De Omgevingsdienst IJmond heeft gekeken naar geluid, geur en veiligheid, maar de locatie blijkt ingewikkeld. Zo ligt de heuvel te dicht bij een rioolwaterzuiveringsinstallatie en is er kans op stank. Ook zorgt de provinciale weg voor te veel geluidsoverlast, waarvoor de gemeente nu kijkt naar oplossingen zoals een geluidsscherm. De gemeente gaat daarom de komende tijd eerst extra geuronderzoeken doen voordat de rest van de plannen wordt bekeken.
Raadsvragen
Uit openbare raadsstukken wordt duidelijk dat de plannen nog lang op zich laten wachten. Afgelopen november zijn er door de fractie van Velsen Lokaal vragen gesteld aan het college over het langslepende proces. Een van die vragen gaat over de actuele stand van zaken en de uitbreidingsmogelijkheden aan de Oude Pontweg.
Het college kon hier geen duidelijk antwoord op geven: “Het onderwerp woonwagens komt op hoofdlijnen terug in de Woonzorgvisie (…) De verdere uitwerking hiervan vindt plaats in het Volkshuisvestingsprogramma. Naar verwachting wordt het Volkshuisvestingsprogramma in het vierde kwartaal van 2026 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd.”
Voor Carina en de andere bewoners betekent dit dat er vóór het einde van dit jaar sowieso helemaal niets gebeurt.
Eigen initiatief strandt op hoogbouw
Aan de inzet van de bewoners ligt het in ieder geval niet. De afgelopen jaren kwamen zij zelf met alternatieve locaties, zoals de Grote Buitendijk. Wethouder Smeets reageerde met enige verbazing op het voorstel. Hij gaf aan dat de gemeente voor extra standplaatsen juist inzet op de huidige locatie aan de Pontweg, en niet op de nieuw te bouwen wijk. In de schriftelijke reactie aan IJmond360 licht de gemeente die keuze nader toe: “We focussen op de Oude Pontweg en onderzoeken geen andere locaties.”
Volgens de wethouder is het simpelweg een kwestie van rekensommen: “Op het moment dat we woonwagens proberen toe te voegen binnen nieuwbouw, zeker op plekken waar we op dit moment kiezen voor hoogbouw, kost een aantal standplaatsen al heel veel woningen.”
Voor Carina is het einde zoek: “We moeten zelf met locaties komen, maar alles wordt afgekeurd en vervolgens krijgen we het verwijt dat we ondankbaar zijn, omdat de gemeente met die heuvel bezig is. Je wordt constant van het kastje naar de muur gestuurd.”
Een ´gewoon huurhuis’ is geen optie
De suggestie dat jongeren tijdelijk in een reguliere huurwoning kunnen wonen, is op het kamp een pijnlijk punt. “Als een jongere in een huurhuis trekt, word je hier direct uitgeschreven. De gemeente beschouwt je probleem dan als opgelost, waardoor je de cultuur definitief moet verlaten. Daarom weigeren onze kinderen zich uit te schrijven. Ze houden vast aan hun identiteit, maar worden volledig klemgezet.”
De bewoners eisen daarom een aanpassing in het beleid, zodat de eigen kinderen die al decennia wachten, straks gegarandeerd voorrang krijgen op de nieuwe plekken.
De gemeente laat in haar reactie weten bekend te zijn met de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en onderzoekt mede daarom de uitbreiding. De uitslagen van de lopende onderzoeken worden uiteindelijk voorgelegd aan de gemeenteraad, die daarna beslist over de volgende stappen.