Bewoners van Wijk aan Zee willen meer vrijheid om zelf problemen in het dorp aan te pakken. Volgens hen lopen goede ideeën te vaak vast in regels, procedures en onzekerheid over wat er wel en niet mag. Daarom pleiten zij ervoor dat Wijk aan Zee binnen de gemeente een proeftuin wordt, met meer ruimte voor lokale initiatieven en snellere besluitvorming.
Dat geluid klonk zondag 11 januari in dorpscafé De Zon, waar bewoners en lokale politici met elkaar in gesprek gingen over de toekomst van het dorp, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Een aanwezige vatte de frustratie kernachtig samen: “Als bewoner loop je tegen een muur van regels op.” Tegelijk was er ook ambitie. Bewoners willen niet alleen klagen, maar zelf verantwoordelijkheid nemen, mits de overheid meer vertrouwen geeft en minder vanuit angst naar plannen kijkt.
Wooncrisis als grootste knelpunt
Het gesprek draaide vooral om wonen. In het dorp is een tekort aan betaalbare woningen, terwijl de druk op de woningmarkt oploopt. Er zijn wel toekomstige bouwlocaties in beeld, zoals camping Aardenburg, maar bewoners vrezen dat de regie bij partijen van buiten het dorp komt te liggen en dat er dan vooral dure woningen worden gebouwd.
Juist daarom proberen bewoners zelf initiatieven van de grond te krijgen. Zo is er een eigen woningcoöperatie in oprichting. Ook werkt een groep inwoners aan plannen voor seniorenappartementen, volgens het idee van een Knarrenhof. Het doel is woningen die passen bij het dorp, met betaalbaarheid en gemeenschapszin als uitgangspunt.
Maar de voortgang verloopt stroperig, merkten meerdere aanwezigen op. Onderhandelingen met onder meer de gemeente kosten tijd, niet zozeer door onwil, maar door de hoeveelheid kaders en vereisten waar een plan aan moet voldoen. Wethouder Ali Bal was zondag aanwezig en erkende dat hij zelf ook sneller wil, maar hij moet zich aan de regels houden. Volgens zou meer mandaat vanuit de gemeenteraad helpen om vaart te maken wanneer Wijk aan Zeeërs met goed uitgewerkte plannen komen.
“Meer vertrouwen in burgers”
Een terugkerend punt in de zaal was de manier waarop bewonersinitiatieven worden beoordeeld. “De overheid zou meer vertrouwen moeten hebben in burgers”, klonk het. Meerdere aanwezigen vonden dat het ambtelijk apparaat nu vaak kritisch kijkt naar plannen, terwijl een positievere benadering kan helpen. Niet vanuit risico vermijden, maar vanuit meedenken en mogelijk maken.
Politieke steun voor proeftuin
Een deel van de aanwezige raadsleden toonde zich gevoelig voor het idee van Wijk aan Zee als proeftuin. Daarbij gaat het om ruimte voor maatwerk, met afspraken die passen bij de schaal van het dorp en de betrokkenheid van inwoners. “We moeten het heft meer in eigen handen nemen”, zei Peter Weel van D66, zelf inwoner van Wijk aan Zee.
Ook Bert Blase, voormalig burgemeester van Heerhugowaard, was bij de bijeenkomst. Hij pleit al langer voor het vernieuwen van het democratische systeem en ziet in Wijk aan Zee kansen om te laten zien hoe het anders kan. Blase wil dorpsgenoten ondersteunen bij het maken van een concreet plan voor de proeftuin, zodat het een concreet project wordt waar politiek en organisatie echt mee aan de slag kunnen.
Vervolgafspraak over een maand
De aanwezigen spraken af om over ongeveer een maand opnieuw bij elkaar te komen. Dan moet duidelijker worden welke ruimte er precies nodig is, welke regels het meest knellen en welke afspraken met gemeente en raad nodig zijn om bewonersinitiatieven sneller vooruit te helpen. In De Zon was zondag in elk geval één conclusie breed gedeeld: de energie in het dorp is er, nu nog de ruimte om die energie om te zetten in resultaat.