Terwijl het Pontplein volloopt en auto’s zich aansluiten in de file, ligt de steiger er stil en verlaten bij. Ooit vertrokken hier elk half uur snelle draagvleugelboten richting Amsterdam. In 2014 is deze verbinding opgeheven door de provincie omdat het te veel kostte en onveilig was. Nu groeit de vraag: is de verkeersdruk in Velsen groot genoeg om opnieuw een waterverbinding tussen IJmuiden en Amsterdam te overwegen?
Voor velen is het nog een bekend beeld. De felgroene ‘Fast Flying Ferry’ die over het kanaal schoot richting Amsterdam. De draagvleugelboten voeren tussen 1998 en 2014 tussen Velsen en Amsterdam. De boten haalden snelheden tot 70 kilometer per uur. Met een halfuur stond je op Amsterdam Centraal. Een ideale verbinding voor mensen die naar Amsterdam moesten voor hun werk.
Einde van een snelle verbinding
Maar toch besloot de provincie in 2013 om te stoppen met de verbinding. De kosten waren te hoog en er waren twijfels over de veiligheid. En dat terwijl later bleek dat de verbinding één van de best gewaardeerde ov-verbindingen was volgens Kennisplatform Verkeer en Vervoer.
Een aantal doorzetters probeerden de verbinding nog te redden. Inwoners en gemeenten steunden dat van harte en er werd onderzoek gedaan naar een doorstart. Maar zonder financiële steun van de provincie, liep het snel vast. De provincie besloot in 2015 om te focussen op busverbindingen. Daar is uiteindelijk buslijn 382 tussen IJmuiden en Amsterdam Sloterdijk uit gekomen.
Verbinding wordt gemist
Han van Spanje van de Fietsersbond Velsen herinnert zich hoe praktisch de verbinding was. “Ik woon in Driehuis, fietste naar de pont en kon elk half uur opstappen. Je was binnen een half uur in Amsterdam. Dat was heel efficiënt.”
Hoewel de behoefte nog groot is, verwacht hij niet dat de ferry terugkomt. “De verbinding wordt gemist, maar de kans op terugkeer is klein. De veiligheidseisen zijn te hoog en het is lastig om een goede dienstregeling te maken. Het is kansloos.”
Terugkeer zit er niet in
Ondernemer Adriaan Jumelet kan dat beamen. Hij was betrokken bij eerdere plannen om de verbinding nieuw leven in te blazen. “Wij zijn van 2014 tot 2018 bezig geweest om de verbinding terug te krijgen,” vertelt hij. “Dat liep vast. De provincie koos voor busvervoer. En zonder subsidie is zo’n project gewoon niet rendabel.”
Het ging niet alleen om geld, maar ook technische- en duurzaamheidseisen voor de boten. “De boot moest volledig elektrisch worden. Dat was toen lastig. Misschien zijn er nu wel meer mogelijkheden, maar je hebt ook te maken met netcongestie en strenge regels. Je zou eigenlijk op waterstof moeten gaan varen, maar de regelgeving is nog niet zo ver.”
Hij ziet wel dat de behoefte er nog altijd is. “Zo’n verbinding kan zeker weer een rol gaan spelen. Maar je hebt steun nodig van de provincie. Zonder die wens gaat het gewoon niet werken.”
Kansen op het water
Met de steeds vaker voorkomende opstoppingen op de weg, klinkt het uitwijken naar het water als een hele logische optie. In 2025 begon een groepje raadsleden weer over een waterverbinding te praten, toen ze het hadden over het bijbouwen van woningen in IJmuiden. Aangezien de wegen dan extra belast gaan worden, koos de gemeenteraad om een onderzoek over verbindingen op het water mee te nemen in de woningbouwplannen.
Raadslid Bas de Ruig legt uit dat het toen niet om een snelle directe verbinding voor woon-werkverkeer ging. “We hebben niet de illusie dat de Fast Flying Ferry terug komt. Die is met een reden gestopt.”
Toch ziet hij kansen op het kanaal. “We zitten in Velsen met een woningbouwopgave. In Zaanstad ook, en Spaarnwoude is een gebied wat we toeristisch meer op de kaart willen zetten. Laten we die kansen aan elkaar knopen. Zo kun je misschien wel weer een rendabele vorm vinden. Geen directe lijn, maar tussenstops in Spaarnwoude en Zaanstad bijvoorbeeld.”
Bovendien benadrukt hij dat er in Velsen geen mogelijkheden zijn om nieuwe wegen neer te leggen vanwege de natuur en het kanaal om ons heen. “De waterweg is de breedste weg waarvan je kunt je afvragen of die volop is benut. We zouden het zonde vinden als je de optie niet meegenomen hebt.”
Urgenter dan ooit
Anno 2026 is de discussie over bereikbaarheid urgenter dan ooit. Het fragiele wegennetwerk zorgt geregeld voor lange files. En hoe meer woningen er bij komen, hoe groter de problemen zullen worden.
De leegstaande steiger bij Pontplein is daarmee vooral een herinnering aan hoe het ooit was. De ferry is weg, maar de behoefte niet. En zolang de files op de weg blijven, blijft ook het water lonken als alternatief.
Bekijk hier archiefbeelden van de Fast Flying Ferry door Videogroep de Dwarsligger.