Maandagavond 4 mei om half acht ’s avonds. In de kantine van atletiekvereniging Suomi in Velsen druppelen de eerste mensen binnen. Sporttassen worden alvast in de bus gezet, hardloopschoenen nog één keer gestrikt. Gezonde spanning hangt in de lucht. Dit zijn de twaalf lopers en de ondersteunende crew die vertrekken naar Wageningen om het vrijheidsvuur voor Velsen op te halen.
Initiatiefnemer Jerry Huiberts kijkt tevreden rond. Hij heeft dit jaar het stokje overgenomen van Noëlla Kieftenbeld, die de tocht tien jaar lang leidde. Hij heeft een divers team van twaalf lopers samengesteld. De meeste deelnemers komen uit Velsen, aangevuld met enkele lopers uit Haarlem.
Sommigen doen voor het eerst mee, anderen kennen de tocht vanaf Wageningen naar Velsen al. Jerry rijdt bestuurt zelf de bus. “Ik wilde dat zo veel mogelijk mensen mee konden doen,” zegt hij. “Er waren zo veel aanmeldingen, ik had het team binnen 24 uur al vol.”
Van herdenken naar vieren
Wat de tocht voor hem zo bijzonder maakt, is de overgang van herdenken naar vieren. “Op 4 mei hebben we zelf net de herdenking meegemaakt, en zien we onderweg nog de restanten van andere herdenkingen in het land, zoals de Grebbenberg” vertelt hij. “Maar hoe dichterbij we komen bij Hotel de Wereld en het monument wat daar staat, hoe echter en grootser het wordt.”
Net na middernacht krijgt het team het vrijheidsvuur overhandigd, en vertrekken ze de donkere nacht in, over de stille Utrechtse Heuvelrug. “Dat is heel bijzonder om mee te maken. Je komt echt niemand tegen daar ’s nachts.” Tegen de tijd dat het licht wordt, verandert de sfeer. “Mensen staan op, klaar om de bevrijding te vieren.”
Voor Huiberts is het vrijheidsvuur meer dan een vlam. “Het is toch een bijzonder gevoel als je dat vuur mee krijgt. Ik vind het nog heel belangrijk dat we het geluid van vrijheid verspreiden. Letterlijk, maar ook symbolisch.”
Voor zijn beide opa’s
Voor deelnemer Vincent Dijkdrenth heeft die symboliek een extra lading. Hij loopt met zijn gedachten bij zijn beide opa’s. De één was 24 jaar en voer tijdens de oorlog op de koopvaardij, de ander werd met de razzia in Beverwijk als 19-jarige gevangen genomen in Kamp Amersfoort. “Indrukwekkend als je dat allemaal meemaakt op zo’n jonge leeftijd meemaakt. Er was zo veel onzekerheid.”
Hij ziet de deelname als iets bijzonders. “Ter nagedachtenis van mijn twee opa’s, dat geeft toch wel een extra emotioneel tintje.” Die gedachten zullen hem bezig houden als hij loopt in het donker. “Dan is er ruimte om te denken.”
Uitlaatklep
Olivia is met haar 14 jaar de jongste van het team. Maar niet de minst ervaren. Vorig jaar deed ze al mee en toen er dit jaar een uitvaller was, werd ze opnieuw gevraagd. Waarom ze ja zei? “Toch om voor jezelf te bewijzen dat zo’n prestatie kunt behalen.”
Ze sport vier tot vijf keer per week en gebruikt het lopen als uitlaatklep. “’s Nachts in het donker lopen vind ik het leukst. Als het licht begint te worden, ben ik er juist wel weer klaar mee.” Zij mag in een duo de estafette tocht starten vanaf Wageningen.
Ontsteken van het vuur
Voor de één is het een uitdaging voor zichzelf, een bijzondere ervaring om mee te maken, voor de ander een eerbetoon Maar voor iedereen geldt, deze nacht staat in het teken van vrijheid.
Morgen zal de groep rond 12.30 uur arriveren op het Broekbergerplein in Santpoort-Noord. Met de gedragen vlam zal het vrijheidsvuur in Velsen ontstoken worden, en daarmee wordt de Bevrijdingsdag in Velsen officieel geopend.
00.30 uur: Het team werd warm onthaald in Wageningen en ontving de vlam.
01.00 uur: De eerste etappe.