Dat het Openbaar Ministerie Tata Steel IJmuiden strafrechtelijk gaat vervolgen, maakt de tongen in de IJmond los. Het bedrijf wordt verdacht van meerdere milieudelicten, waaronder het opzettelijk en in strijd met de wet uitstoten van schadelijke stoffen. Terwijl sommigen het besluit toejuichen, reageren anderen vol onbegrip. Een greep uit de belangrijkste reacties van vandaag.
Tata Steel: oudere incidenten
Tata Steel IJmuiden zegt geraakt te zijn door de dagvaarding van het Openbaar Ministerie. Het bedrijf wordt vervolgd vanwege het ontstaan van zogeheten ongare kooks in de Kooksfabrieken 1 en 2 en het niet tijdig melden daarvan. Volgens Tata Steel neemt het “de zorgen uit de omgeving serieus en worden maatregelen om de uitstoot te verminderen voortgezet”.
Het bedrijf benadrukt dat het over de ongare kooks al langere tijd in gesprek is met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
Tata Steel bestrijdt in zijn reactie de verwijten van het OM. Volgens het bedrijf is het aantal gevallen met ongare kooks sinds 2020 met 98 procent gedaald en ging het de afgelopen jaren nog maar om enkele incidenten. In 2023 was er volgens Tata Steel één geval, in 2024 en 2025 geen enkel geval.
Het bedrijf vindt een strafzaak over deze ‘oudere incidenten’ daarom onnodig en wijst erop dat de Kook en Gasfabrieken 1 en 2 de komende jaren worden gesloten als onderdeel van het Groen Staal project. Tata Steel zegt de dagvaarding verder te bestuderen en pas inhoudelijk te reageren bij de rechter.
Frisse Wind: vraagtekens bij staatssteun
Frisse Wind.nu, de bewonersorganisatie die namens elfhonderd omwonenden aangifte deed tegen de staalfabriek, reageert verheugd. “Goed dat dit gebeurt”. Volgens de stichting bevestigt de stap van het OM dat de zorgen over gezondheidsschade door uitstoot serieus genomen worden.
De organisatie benadrukt dat de klachten niet mals zijn. “Tata Steel wordt verdacht van meerdere strafbare feiten, waaronder het in de lucht brengen van schadelijke stoffen, het niet melden van incidenten, achterstallig onderhoud en handelen zonder vergunning.”
Ook plaatst Frisse Wind in zijn reactie opnieuw vraagtekens bij mogelijke staatssteun voor Tata Steel, zolang het bedrijf wordt verdacht “van het willens en wetens in gevaar brengen van de gezondheid van omwonenden”.
Greenpeace: waarschuwing voor anderen
Willem Wiskerke reageert namens Greenpeace Nederland en komt met een stevige reactie: “De tijd dat grote vervuilers wegkomen met het straffeloos toebrengen van schade aan onze gezondheid is voorbij. Laat dit ook een waarschuwing zijn voor andere vervuilende industrieën: De samenleving pikt dit niet langer. Dit is een erkenning dat moedwillig vervuilen om meer winst te maken crimineel is en niet langer getolereerd wordt.”
Roel Berghuis: sluiten kooksfabriek onafwendbaar
Roel Berghuis, voorvechter van Groen Staal, noemt het nog onduidelijk wat de dagvaarding van Tata Steel betekent voor de maatwerkafspraken met het Rijk. Het bedrijf heeft zo’n 2 miljard euro aan staatssteun nodig om te kunnen verduurzamen. Zonder die steun wordt de toekomst van Tata Steel onzeker. “De werkgelegenheid van 9.000 mensen staat dan op het spel en een veelvoud van werkgelegenheid in heel Noord Holland. De vakbonden zullen dan hun mensen gaan organiseren.”
Over de vervuilende Kooks- en Gasfabrieken is Berghuis duidelijk: “Het sluiten van deze fabrieken is nu onafwendbaar. Er is te lang getreuzeld door Tata Steel Nederland waardoor zij nu grote risico’s lopen en het voortbestaan van de staalfabriek wordt bedreigd.”
Dorpsraad Wijk aan Zee: bedrijfscultuur moet veranderen
De Dorpsraad Wijk aan Zee reageert positief op het nieuws. Volgens hen gaat de zaak om een bedrijfscultuur waarin productie en omzet jarenlang voorop stonden. “De omzet is bij Tata Steel altijd leidend geweest, koste wat kost.” Risico’s voor omwonenden hebben daarbij nooit meegeteld in de bedrijfsvoering, hoogstens als reputatieschade. “Maatregelen tegen vervuiling werden vaak pas genomen nadat de druk van buitenaf sterk toenam.”
Ze zien een grote uitdaging voor Tata Steel. Volgens de raad is er meer nodig dan technische aanpassingen alleen. “De bedrijfscultuur moet veranderen. Van hoog tot laag”, staat in hun reactie. De raad ziet wel dat er veranderingen plaatsvinden, maar noemt die beperkt en traag. “We signaleren dat er iets verandert bij Tata Steel. Maar het is weinig en gaat te langzaam.” De Dorpsraad hoopt dat dit strafproces het bedrijf er toe aanzet om gezondheidswinst daadwerkelijk centraal te stellen in de verduurzamingsplannen.