Een video van een mishandeling tussen twee minderjarige meisjes circuleert momenteel door lokale Facebook- en WhatsAppgroepen in de regio IJmuiden. De beelden zorgen voor heftige reacties en roepen op tot vergelding. Veel mensen die reageren denken hiermee op te komen voor het slachtoffer, maar de video stamt uit 2025 en de zaak is al lang door politie en justitie afgehandeld.
Volgens de politie zorgt het hardnekkig blijven delen van de beelden er nu voor dat het slachtoffer telkens opnieuw wordt getraumatiseerd, terwijl voor beide minderjarigen een nieuwe start onmogelijk wordt gemaakt.
Politiewoordvoerder Jan Martijn Stout is helder over de impact: “Het massaal delen van dit soort beelden voegt voor de opsporing helemaal niets toe. De zaak is al voor de rechter geweest en afgedaan. Wat het wel doet, is het slachtoffer extreem beschadigen. Zij wordt keer op keer, ongevraagd, geconfronteerd met een traumatische ervaring.”
Lokale jeugdagenten beamen dit en zien de schadelijke gevolgen dagelijks in de praktijk.
Begrip voor emoties, maar online delen is strafbaar
De politie begrijpt dat de beelden sterke emoties losmaken in de samenleving. “De verontwaardiging die mensen voelen na het zien van zo’n video is volkomen begrijpelijk”, zegt Stout. “Het is een logische menselijke reactie om dan in actie te willen komen voor het slachtoffer. Alleen is het massaal verspreiden van deze beelden absoluut niet de manier om te helpen. Integendeel, je bereikt er juist het tegenovergestelde mee.”
De online volksjury begeeft zich bovendien op glad ijs. Wie denkt anoniem of ongestraft een video te kunnen verspreiden, vergist zich. Volgens de politie kan het delen van dit soort beelden, of het online achterlaten van bedreigingen, leiden tot vervolging voor smaad, laster, opruiing of het schenden van het portretrecht.
Stichting Offlimits, die zich inzet tegen online misbruik, is naar aanleiding van deze specifieke casus direct gestart met het indienen van formele verwijderingsverzoeken bij de verschillende sociale mediaplatforms om de video offline te dwingen.
Een woordvoerder van de stichting wijst daarnaast op de strikte wetgeving rondom dit soort beelden: “Mensen beseffen vaak niet hoe ver de wet gaat. Niet alleen het delen, maar zelfs het alleen al in bezit hebben van deze video op een mobiele telefoon is al strafbaar.”
Strafvermindering door ‘Trial by media’
Daarnaast waarschuwt de politie voor het averechtse effect bij actuele zaken. Het online publiceren van daderbeelden kan in de rechtbank namelijk averechts werken en leiden tot strafvermindering vanwege de zogenoemde ’trial by media’.
“Bij actuele zaken snijden mensen die dit delen zichzelf, en vooral het slachtoffer, keihard in de vingers”, legt Stout uit. “Een online schandpaal kan er in de rechtbank namelijk toe leiden dat de dader strafvermindering krijgt, omdat diegene al publiekelijk is veroordeeld via internet. Dan wordt een dader dus minder zwaar bestraft en help je het slachtoffer absoluut niet.”
De boodschap is dan ook eenduidig: stuur beelden direct naar de politie voor een juiste bestraffing, in plaats van ze online te gooien.
Recht op een nieuwe start
Achter de beelden die rondgaan in IJmuiden gaan twee minderjarige levens schuil. Waar een incident in het verleden na de gang naar de rechter afgesloten had moeten kunnen worden, zorgt het digitale archief volgens de betrokken instanties voor een blijvende belasting.
Stout benadrukt het belang van nuance en herstel: “We hebben het hier over minderjarigen. Die hebben recht op een nieuwe start en recht op nieuw inzicht. In je jeugd doe je soms stomme dingen. Het grote verschil is dat dit is gefilmd, waardoor het ze blijft achtervolgen.”