Het Openbaar Ministerie gaat Tata Steel IJmuiden strafrechtelijk vervolgen. Het bedrijf wordt verdacht van meerdere milieudelicten, waaronder het opzettelijk en in strijd met de wet uitstoten van schadelijke stoffen. Dat is vandaag bekend gemaakt.
Volgens het OM kan die uitstoot nadelige gevolgen hebben voor de volksgezondheid. De eerste zitting staat gepland op 20 november 2026 bij de rechtbank in Amsterdam. Hieronder de antwoorden op de meest prangende vragen.
Wat is er precies gebeurd?
Het OM heeft besloten Tata Steel IJmuiden te dagvaarden. Dat betekent dat het bedrijf zich voor de strafrechter moet verantwoorden. De zaak draait vooral om de vraag of Tata Steel strafbare feiten heeft gepleegd bij het productieproces van staal, in het bijzonder bij de kooksfabrieken.
Die fabrieken spelen een belangrijke rol in de staalproductie. Daar wordt steenkool verhit tot kooks, een grondstof die nodig is om staal te maken. Juist over deze fabrieken bestaan al langer zorgen in de IJmond, vanwege uitstoot, geur, stof en mogelijke gevolgen voor de gezondheid van omwonenden.
Waarvan verdenkt het OM Tata Steel?
Het OM verdenkt Tata Steel van meerdere strafbare feiten. Het gaat onder meer om het opzettelijk en wederrechtelijk in de lucht brengen van schadelijke stoffen. In gewone taal: het OM wil door de rechter laten beoordelen of Tata Steel bewust stoffen heeft uitgestoten op een manier die niet mocht.
Daarnaast wordt Tata Steel verdacht van het schenden van de zorgplicht. Dat betekent dat het bedrijf volgens het OM mogelijk niet genoeg heeft gedaan om schade voor mens en milieu te voorkomen. Het OM noemt daarbij onder meer onvoldoende onderhoud aan installaties, handelen zonder vergunning en het niet melden van bepaalde incidenten met rauwe kooks.
Wat zijn rauwe kooks?
Kooks ontstaat wanneer steenkool sterk wordt verhit. Bij rauwe kooks is dat proces niet goed verlopen. Volgens het OM gaat het in deze zaak ook om incidenten waarbij rauwe kooks zijn ontstaan of naar buiten zijn gekomen. Zulke incidenten kunnen extra uitstoot veroorzaken. Het OM verwijt Tata Steel dat sommige van deze incidenten niet zijn gemeld.
Waarom nu?
Het strafrechtelijk onderzoek begon in februari 2022. Aanleiding was een aangifte van advocaat Bénédicte Ficq namens destijds ruim achthonderd IJmonders. Zij maakten zich zorgen over hun gezondheid en de invloed van Tata Steel op hun leefomgeving.
Daarna is jarenlang onderzoek gedaan door de opsporingsdienst van de Inspectie Leefomgeving en Transport, samen met de milieurecherche en de DCMR Milieudienst Rijnmond. Volgens het OM levert het dossier nu genoeg aanknopingspunten op om Tata Steel als bedrijf voor de rechter te brengen.
Is Tata Steel nu al schuldig?
Een dagvaarding is geen veroordeling. Het betekent dat het OM vindt dat er voldoende reden is om de zaak aan de rechter voor te leggen. De rechter moet uiteindelijk bepalen of Tata Steel strafbare feiten heeft gepleegd en of daar een straf op volgt.
Op de eerste zitting, de regiezitting van 20 november, wordt de zaak nog niet inhoudelijk behandeld. Zo’n zitting is vooral bedoeld om afspraken te maken over het verdere verloop van het proces. Dan maakt het OM ook bekend wat Tata Steel precies ten laste wordt gelegd.
Gaat het ook om bestuurders of leidinggevenden?
Voorlopig wordt Tata Steel IJmuiden als bedrijf gedagvaard. Het OM onderzoekt daarnaast nog of mensen met een leidinggevende rol binnen het bedrijf persoonlijk strafbaar kunnen zijn. Dat deel van het onderzoek is nog niet afgerond.
Het OM zegt dat het bedrijf nu al wordt gedagvaard om vaart te houden in de strafzaak. Of er later ook personen worden vervolgd, is nog niet bekend.
Wat betekent dit voor de IJmond?
De strafzaak raakt direct aan een van de grootste en gevoeligste dossiers in de regio: de toekomst van Hoogovens, tegenwoordig Tata. Ofwel: de balans tussen werkgelegenheid, staalproductie, gezondheid en leefbaarheid. Voor veel omwonenden is vooral belangrijk dat de zorgen over uitstoot nu ook strafrechtelijk door een rechter worden beoordeeld. Andere IJmonders maken zich zorgen om de toekomst van hun werkgever.
Tegelijk blijft de zaak juridisch ingewikkeld. Het OM onderzoekt niet of individuele inwoners ziek zijn geworden door Tata Steel. De vraag is vooral of het bedrijf wetten, vergunningen of zorgplichten heeft overtreden en daarmee mogelijk gevaar voor de volksgezondheid heeft veroorzaakt.
Wat gebeurt er nu verder?
De komende maanden blijft het wachten op de eerste zitting. Daar wordt duidelijker welke concrete feiten het OM Tata Steel verwijt. Daarna volgt pas later de inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Tot die tijd geldt dat Tata Steel verdachte is, maar nog niet veroordeeld.
Bron: om.nl