Een meerderheid van de Tweede Kamer is voor een miljardensteun aan Tata Steel. Met dat geld kan de staalfabriek verduurzamen. Dat bleek uit een debat over het groene staalplan dinsdagavond. De uitkomst leidt tot gemengde reacties in de IJmond.
Aan die meerderheid zitten wel voorwaarden. De kamerfracties willen harde garanties van Tata op het gebied van milieu en gezondheid.
Dorpsraad Wijk aan Zee
De Dorpsraad in Wijk aan Zee is daar content mee. “De Kamer heeft het kabinet een duidelijke boodschap meegegeven: in de maatwerkafspraken met Tata Steel moet gezondheidswinst stevig geborgd worden. Dat is een grote opluchting. De Expertgroep Gezondheid IJmond heeft al eerder vastgesteld dat wat er nu op tafel ligt onvoldoende is om gezondheidswinst te garanderen”, aldus de leden van de Dorpsraad.
De Wijk aan Zeeërs zijn blij met een snelle sluiting van beide cokesfabrieken. “Deze zeer vervuilende fabrieken uit bedrijf nemen is de snelste en meest effectieve manier om gezondheidswinst in de IJmond te bereiken. Dat weten we door de sluiting van een vergelijkbare fabriek in de Verenigde Staten. Daar daalde per direct na de sluiting het aantal spoedeisende ziekenhuisbezoeken vanwege hart- en vaatkwalen met meer dan veertig procent. En ook het aantal kinderen dat met acute astmaklachten naar het ziekenhuis moest, daalde met meer dan veertig procent.”
Groen staal
Pas in het najaar valt een definitief besluit of de staat ook echt twee van de benodigde zes miljard bijdraagt aan het groene staalplan. Dat plan moet Tata Steel stap voor stap minder vervuilend maken. De fabriek wil af van een belangrijk deel van de productie op kolen en overstappen op een schonere werkwijze.
Oude installaties moeten sluiten en plaatsmaken voor nieuwe fabrieken en een elektrische oven. Eerst zou daarbij aardgas worden gebruikt, later moet waterstof een grotere rol gaan spelen. Ook wil Tata meer staal maken uit schroot. Het uiteindelijke doel is dat de fabriek in 2045 klimaatneutraal produceert.
IJmond IJzersterk
Ook elders in de IJmond klinken positieve geluiden. Bertus Berghuis reageert namens IJmond IJzersterk, een groep die zich hardmaakt voor groen staal en het voortbestaan van Tata. “Wij zijn blij met de uitkomst. Er is steun. Uiteraard begrijpen we ook de voorwaarden, want twee miljard is niet niks”, aldus Berghuis.
IJmond IJzersterk heeft de afgelopen tijd gehamerd op het economische belang van Tata voor de regio. Als er geen steun komt voor de verduurzaming, zou dit het einde kunnen betekenen van de staalfabriek. Daar zouden volgens IJmond IJzersterk direct en indirect duizenden banen mee op het spel worden gezet.
De gemeente Velsen
Ook in het gemeentehuis in IJmuiden werd het debat op de voet gevolgd. Wethouder Jeroen Verwoort (Velsen) zat zelf op de publieke tribune en begrijpt de dubbele gevoelens in de regio goed.
Dat Tata Steel in de overgangsfase tijdelijk meer gas gaat gebruiken, is een lastige boodschap. “Wat Tata vraagt is een tijdelijke tussenfase om met gebruik van gas juist van kolen af te komen,” legt de wethouder uit. Een versnelde sluiting van die kooksfabrieken betekent lokaal namelijk wél een directe afname van de uitstoot. Bij de uiteindelijke afspraken met het Rijk is de eis vanuit Velsen dan ook helder: uiterlijk in 2030 moet er een substantieel schonere leefomgeving zijn.
Wel moet er aan de miljardensteun uit Den Haag een prijskaartje hangen voor de regio. Publiek geld betekent publieke waarde terugkrijgen, in de vorm van omscholing, veiligheid en baanzekerheid. Verwoort hoopt dat de aanpassingen bij de staalfabriek de hele regio vooruithelpen. “Dat zou fantastisch zijn: de IJmond als bakermat voor de schone industrie van de toekomst.”