Het aantal scholieren in Beverwijk dat niet naar school gaat, maar thuiszit, is groter dan we denken. Dat stelt docent en politicus Roderick Waijers uit Beverwijk. “Alleen al in mijn omgeving weet ik van zeven tot acht schrijnende gevallen. En die staan allemaal nog netjes in de boeken dat ze naar schoolgaan.”
Kinderen zitten dus maandenlang thuis zonder passend onderwijs, maar blijven buiten de ambtelijke radar omdat ze formeel nog ergens staan ingeschreven. Waijers, al vijfentwintig jaar docent, ziet het met lede ogen aan.
Omdat hij dagelijks op de eerste rij zit en ziet waar het systeem vastloopt, zet hij zijn raadszetel voor Vrij! Beverwijk in om deze onzichtbare groep een stem te geven en antwoorden te eisen. “De regel is dat een kind ergens ingeschreven moet staan. Maar of hij dan ook onderwijs volgt, dat is een tweede.”
Bureaucratie romantiseert de cijfers
De officiële rapporten over het leerplichtverzuim tonen over het algemeen een overzichtelijk, bijna geruststellend beeld. Het cijfer voor ‘absoluut verzuim’ is laag. In de statistieken van het schooljaar 2024/2025 staat dat slechts 7 leerplichtige kinderen in de gemeente Beverwijk nergens geregistreerd staan.
Volgens Waijers is dit getal puur te danken aan de bureaucratie rondom de leerplicht. “Een leerling mag pas uit het register van een school worden gehaald zodra er een andere passende plek is gevonden.”
Jongeren met een complexe zorgvraag die niet direct ergens anders terechtkunnen, blijven hierdoor op papier verbonden aan hun oude school. Feitelijk zitten zij, soms pas zeven jaar oud, maandenlang thuis op de bank zonder dat de overheid dit opmerkt. Hij hoort het wekelijks: “Alleen al in mijn omgeving weet ik van zeven tot acht schrijnende gevallen. En die staan allemaal nog netjes in de boeken.”
Hulp soms ver te zoeken
Voor de thuiszitters en hun ouders begint na de uitval vaak een uitputtende strijd. Scholen, jeugdzorg en leerplicht wijzen geregeld naar elkaar, waardoor gerichte steun vastloopt. Soms stelt jeugdzorg voorwaarden aan de begeleiding die de situatie ironisch genoeg onoplosbaar maken.
De docent noemt een casus van een jongetje waarbij instanties pas een indicatie wilden afgeven als het thuis rustig was. “Maar daar is het allesbehalve rustig, want de moeder heeft zelf ook allerlei problematiek”, schetst hij.
Er wordt volgens hem dus in feite geëist dat het knelpunt al deels is opgelost, voordat er überhaupt een professional over de vloer komt. “Een volstrekt kromme redenering waardoor een kind op een wachtlijst blijft staan.”
Achterstand en een ontwricht gezin
De schade loopt ondertussen razendsnel op: “Ze missen enorm veel taal, rekenen en andere vaardigheden. Ze lopen achterstanden op die je later ook maar weer moet zien recht te breien. En het is ook een sociaal gemis.”
Dit bureaucratische oponthoud eist een hoge tol. Niet alleen het kind is de dupe van de vertraging, uiteindelijk wordt iedereen meegetrokken. Ouders raken overbelast en de aanhoudende spanning drukt zwaar op de thuissituatie. Het resultaat is dat na verloop van tijd alle gezinsleden onder hetzelfde dak psychische hulp nodig hebben.
Waijers waarschuwt: “Als je een kleine zorgvraag negen maanden laat liggen, dan is het daarna een gigantisch probleem geworden. Voor je het weet mag je het complete gezin gaan helpen.”
Antwoorden uit het gemeentehuis
Om de onderste steen boven te krijgen, heeft de fractie van Vrij! formele vragen ingediend. Men wil van het college exact weten hoeveel Beverwijkse jongeren in deze uitzichtloze situatie verkeren. Ook vraagt de partij hoe de gemeente gaat samenwerken met scholen en instanties om deze verborgen groep in beeld te krijgen.
Volgende week woensdag worden de formele antwoorden verwacht. Dan zal volgens Waijers blijken of de lokale politiek bereid is de blinde vlek te erkennen en de harde realiteit voorrang te geven op het papier.