Voor Patrick Bakkum uit Beverwijk zijn vastgelopen procedures en gesloten deuren de dagelijkse realiteit. Zijn twee zoons van 12 en 15 jaar zitten beiden noodgedwongen thuis en gaan niet naar school. Terwijl het gezin vecht voor passende ondersteuning, werden zij door instanties beschuldigd van verwaarlozing. In dit portret vertelt Patrick over een onterechte Onder Toezicht Stelling (OTS) en het moment dat zijn eigen lichaam simpelweg opgaf.
De oudste zoon van Patrick heeft autisme in de zwaarste categorie (categorie 5) en ADHD en zijn jongste zoon kampt ook met autisme (categorie 3) en ADHD. De broodnodige hulp bleef uit en het gezin kwam in een jarenlang traject van toezicht terecht. Hulpverlenende instanties, waaronder het Leger des Heils, interpreteerden de complexe situatie thuis stelselmatig als een opvoedingsprobleem. De impact van die valse beschuldiging was enorm; Patricks vrouw kampte door de situatie met zware depressies.
“Toen de OTS er na twee trajecten eindelijk af ging, werd erkend dat er geen sprake was van verwaarlozing, maar dat beide kinderen een zware beperking hebben,” vertelt hij. “Wij deden alles wat we konden, maar de zorg was er niet.”
Lees ook het nieuwsartikel bij dit achtergrondverhaal:
“Onze grens is tot het hek”
Zelfs toen de beperkingen van de kinderen officieel erkend waren, bleef de zorg afstandelijk en gefragmenteerd. De jongste zoon mag inmiddels nog maar twee uur per week naar school. Van echt onderwijs is geen sprake meer; het is hooguit een uurtje knutselen, tekenen en buiten spelen.
Patrick herinnert zich een incident waarbij zijn zoon overprikkeld wegliep vanuit een zorglocatie. De reactie van de medewerkers was tekenend voor de bureaucratie waar het gezin dagelijks tegenaan loopt. “Dan krijg je een telefoontje: hij is weggelopen, veel plezier ermee, gaan jullie maar zoeken. Onze grens is tot het hek.”
Patrick schetst een wereld waarin instanties vooral binnen hun eigen kaders blijven werken. “Alles wat niet in hun eigen bubbeltje valt, daar helpen ze niet mee. Ze gaan elkaar eerder frustreren dan begeleiden.” Het resultaat is dat de ouders zelf alle gaten in de zorg moeten opvullen.
Gevangenen in eigen huis
De situatie trekt een zware wissel op het thuisfront. Van een weekend is in huize Bakkum geen sprake meer. Het gezin leeft in een continue overlevingsstand waarbij ze altijd ‘aan’ moeten staan. Wanneer de spanning de kinderen te veel wordt, leidt dit tot flinke escalaties waarbij spullen vanaf de zolder naar beneden worden gegooid.
Ondanks de frustratie richting instanties, koestert Patrick diep respect voor de leraren in het speciaal onderwijs, zoals bij Heliomare of het Molenduin. “Die hebben het echt zwaar,” benadrukt hij. “Op een normale school heb je dertig kinderen, maar in het speciaal onderwijs heb je er misschien tien, en die tien tellen voor vijftig.” Het steekt hem des te meer dat het systeem rondom deze scholen zo stroperig werkt, waardoor de juiste kinderen er niet terechtkunnen.
Reserves zijn op
Patrick en zijn vrouw werken beiden fulltime, simpelweg als noodzakelijk vluchtpunt. “Ons werk is op dit moment ontspanning, omdat we de stress van thuis dan even niet hebben.” Het is een overlevingsmechanisme dat hen op de been houdt. De rek is er volledig uit en dat beseft Patrick maar al te goed. Het is inmiddels een onvermijdelijke rekensom. “Het is niet meer de vraag óf er iemand omvalt,” zegt hij nuchter. “De vraag is alleen nog wie van ons tweeën de eerste is.”
Hij beschrijft het moment dat zijn lichaam al eerder weigerde tijdens zijn werk. “Mijn benen deden het niet meer. Ik viel op mijn werk recht naar voren het pad in. Het was over en uit.” Met daarnaast ook nog de mantelzorg voor zijn terminale vader in huis, is de druk op het echtpaar onmenselijk groot.
Kijk naar de personen, niet naar de munten
Patrick zoekt de oplossing in een terugkeer naar de menselijke maat. Nog meer regels of protocollen werken volgens hem averechts. Zijn boodschap aan de politiek en de beleidsmakers in de IJmond is een dringende oproep tot werkelijk begrip. “Kijk naar de personen en niet naar de munten. Nu wordt echt alleen naar de munten gekeken.”
Het steekt hem dat politici vaak alleen zichtbaar zijn wanneer er stemmen gewonnen moeten worden. Hij nodigt de besluitvormers uit om de theorie in te ruilen voor de dagelijkse praktijk. “Ga een dagje meelopen op de school, of met een instantie. Dan zien ze pas echt hoe we het hier hebben en hoe die kinderen zijn.”
Lees ook: