Voor Tata Steel en de IJmond is het vandaag een belangrijke dag. In de Tweede Kamer wordt voor het eerst plenair gedebatteerd over de verduurzaming van de staalfabriek in IJmuiden en de vraag of het kabinet daar bijna 2 miljard euro aan zou moeten bijdragen.
De discussie vanmiddag draait om de zogeheten ‘Joint Letter of Intent’, een intentieverklaring die het kabinet eerder sloot met Tata Steel. Die verklaring is nog geen definitieve deal, maar wel een belangrijke stap richting concrete afspraken.
In het najaar valt dan het besluit of het Rijk daadwerkelijk geld vrijmaakt voor de eerste fase van het Groen Staal-plan.
Wat is groen staal?
Dat plan moet Tata Steel stap voor stap minder vervuilend maken. De fabriek wil af van een belangrijk deel van de productie op kolen en overstappen op een schonere werkwijze.
Oude installaties moeten sluiten en plaatsmaken voor nieuwe fabrieken en een elektrische oven. Eerst zou daarbij aardgas worden gebruikt, later moet waterstof een grotere rol gaan spelen. Ook wil Tata meer staal maken uit schroot. Het uiteindelijke doel is dat de fabriek in 2045 klimaatneutraal produceert.
Dit alles gaat zo’n zes miljard euro kosten, waarvan dus een derde deel bestaald moet worden door de staat. De rest komt onder meer van het moederbedrijf Tata, een Europese subsidie en een lening.
De gezondheid van omwonenden
Voorstanders en tegenstanders roeren zich nadrukkelijk in aanloop naar het debat. Milieugroepen als Greenpeace, Frisse Wind.nu en ook de Dorpsraad Wijk aan Zee zijn kritisch. Zij vinden dat de plannen nog te weinig positieve effecten hebben op de gezondheid van omwonenden.
Tegenstanders zijn ook bang dat de overheid te veel risico neemt. De kans bestaat dat er uiteindelijk steeds meer geld in de verduurzaming van de fabriek gepompt moet worden.
IJmond IJzersterk
Aan de andere kant klinkt in de regio ook een pleidooi om Tata Steel juist wel te steunen. Stichting IJmond IJzersterk stuurde dit weekend een brief aan de Tweede Kamer. Daarin wijst de stichting op het grote belang van Tata Steel voor werkgelegenheid, innovatie en de economie in de regio. Volgens de stichting heeft sluiting of afbouw van Tata gevolgen voor “30 tot 40 duizend werknemers, direct en indirect en hun gezinnen”.
Wat IJmond IJzersterk zou de discussie niet alleen over uitstoot moeten gaan, maar ook over werkgelegenheid in de regio. “Tata Steel in IJmuiden heeft grote invloed op de brede welvaart in Noord-Holland”, schrijft de stichting. Ook oppert zij Tata een bedrijf dat een motor kan zijn voor technologische vernieuwing en verduurzaming.
De voorstanders van het groene staal-plan zijn bang dat zonder overheidssteun de fabriek uiteindelijk de deuren moet sluiten.
Er staat veel op het spel
De centrale vraag in Den Haag is dus of de overheid fors moet investeren in een schonere toekomst voor Tata Steel, of dat daarmee te veel publiek geld en risico in één bedrijf terechtkomt. Voor de IJmond staat er veel op het spel. Niet alleen vanwege de uitstoot en de gezondheid, maar ook vanwege banen, kennis en de toekomst van de industrie in de regio.
Lees ook: