Wat begon met een open bunker en een klein groepje enthousiastelingen, is uitgegroeid tot een museum met zes bunkers vol verhalen verscholen in het duingebied van IJmuiden. Het Bunkermuseum IJmuiden viert haar 25 jarig bestaan. Voor voorzitter Ryan Crapts (46) uit Heemskerk draait het jubileum om meer dan een feestje. “We proberen hier een verhaal te vertellen. Zodat we nooit vergeten”.
Na de oorlog raakten de bunkers in het duingebied in verval. Maar begin deze eeuw veranderde dat. Initiatiefnemers Ruud Pools, Hans Hoevens en Niels Oden begonnen met het etaleren van objecten naast de opening van één opengestelde bunker. “Destijds had je langs de kust heel veel bunkers, maar geen musea of plekken waar het verhaal werd verteld”, zegt Crapts. “Zij dachten: Laten wij het verhaal vertellen”.
In 2001 werd vervolgens de stichting opgericht en groeide de groep betrokkenen. Een kwart eeuw later zijn er zes bunkers op het terrein te bezoeken, en worden er talloze verhalen gedeeld door de ruim 30 vrijwilligers van het museum.
Verwondering
Crapts kwam in 2016 als bezoeker bij het museum en werd gelijk geraakt door de passie waarmee de vrijwilligers hier de verhalen vertellen. “Het zijn stuk voor stuk kleine geschiedenisdocenten”, zegt hij glunderend. Daarbij hoeft het volgens hem niet zwaar te zijn. “Het verhaal van de oorlog is natuurlijk geen rozengeur en maneschijn, maar het hoeft ook niet beladen te zijn. Zeker niet als je het aan kinderen vertelt. Het belangrijkste is dat ze er iets van leren”.
De verwondering die hij zelf voelde, ziet hij nu terug bij bezoekers. “Mensen willen toch graag weten welke historie er in hun omgeving verstopt zit”.
Oorlog hoort in een museum
In een tijd waarin oorlog en conflict dagelijks het nieuws domineren, voelt het verhaal van het museum extra belangrijk. “Oorlog hoort in een museum”, stelt Crapts. “Zoals het in de Tweede Wereldoorlog was, zullen wij het nooit meemaken”. Des te belangrijker vindt hij het om de verhalen te vertellen. Het zijn verhalen die niet in stilte mogen verdwijnen, juist omdat ze iets leren over vandaag. Voor veel mensen spreken de verhalen van de bunkers namelijk tot de verbeelding.
Feestje
Vandaag, zondag 5 april, wordt het jubileumjaar van het museum geopend met historische voertuigen, muziek en re-enactment. “Dat wordt een feestje,” stelt Crapts. Tijdens het jubileum jaar worden de vrijwilligers in het zonnetje gezet en bedankt voor hun inzet. Bezoekers zijn vanaf 11 uur welkom.
De voorzitter hoopt dat het museum ook over 25 jaar nog bestaat. “Dat hangt af van hoe je met de bunkers omgaat”, zegt hij. De mensen achter het museum blijven het verhaal in ieder geval leven geven. Want zolang mensen blijven luisteren, blijven de bunkers meer dan beton alleen.
Bekijk hier het Bunkermuseum IJmuiden van boven, dronebeelden door Dick Verouden.