De plannen voor azc De Elta zijn definitief vastgesteld door de gemeente Velsen en liggen nu bij de provincie Noord-Holland. Die moet toestemming geven om te bouwen, wat Elta is beschermd natuurgebied. In het dorp leidt die stap direct tot onrust. “Het is voor de burger bijna niet meer uit te leggen dat regels ineens rekbaar blijken,” zegt Fokko Ringersma van stichting Samen Santpoort-Zuid.
De gemeente verwacht voor de zomer van 2026 uitsluitsel te krijgen over deze ontheffing.
“Niet bang voor de rechter”
Voor stichting ‘Samen Santpoort-Zuid’ schuurt de huidige gang van zaken met het rechtsgevoel in de buurt. De verbazing dat een gebied met zo’n beschermde status toch een ontheffing kan krijgen, is groot. “Wij zijn niet tegen opvang, zeker niet, maar wij vinden dit gewoon geen geschikte locatie,” aldus Ringersma.
Hij benadrukt dat de stichting precies dezelfde rechtsgang had gevolgd als er op deze plek een villa of appartementencomplex zou komen.
De stichting herinnert de gemeente eraan dat zij bereid zijn hun gelijk bij de rechter te halen. “Mocht de provincie die ontheffing onverhoopt toch verlenen, dan begint voor ons het proces pas echt. Wij zijn niet bang voor een gang naar de rechter. In 2004 hebben we ook met succes tot aan de Raad van State geprocedeerd tegen de bouw van villa’s op een andere locatie in het dorp en die zaak hebben we gewonnen. Die ervaring nemen we mee.”
“Een kwalitatief goed plan voor mens en natuur”
Aan de andere kant van het dorp klinkt juist een krachtig pleidooi vóór de plannen. Martien Bouwmans van stichting ‘Het Andere Geluid’ ziet de vaststelling van het ontwerp als een noodzakelijke overwinning. Voor zijn stichting is het bieden van een veilige plek aan mensen in nood de hoogste prioriteit, maar zij zien ook de waarde van het ontwerp zelf.
“Wij zijn erg tevreden dat het college nu het ontwerp en de visie op de toekomst voor de Elta heeft vastgesteld,” zegt Bouwmans.
Hij benadrukt dat de angst voor landschapsverpesting ongegrond is als je naar de feiten kijkt. “Het positieve advies van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK) sterkt ons in de overtuiging dat er een kwalitatief goed plan ligt. De visie op het landschap na tien jaar, als het azc weer is vertrokken, is volgens de deskundigen zelfs een verbetering ten opzichte van de huidige situatie.”
Voor Het Andere Geluid is de ontheffing dan ook geen ’trucje’ met regels, maar een zorgvuldig afgewogen stap. “Het allerbelangrijkste is natuurlijk dat we hiermee een stap dichterbij komen voor een humane opvanglocatie op de Elta.”
Hoe nu verder?
Indien de provincie de ontheffing verleent, start de gemeente samen met het COA en een werkgroep van betrokkenen, waaronder bewoners en sportverenigingen, met het opstellen van een leefbaarheidsplan. De officiële aanvraag voor de omgevingsvergunning volgt vermoedelijk in het najaar van 2026. Dat is het moment waarop inwoners de wettelijke mogelijkheid krijgen om formeel bezwaar te maken tegen de plannen.
Lees ook: