Beverwijk is een van de eerste tien gemeenten in Nederland die door het ministerie van Asiel en Migratie onder actief toezicht zijn gesteld, omdat zij volgens het kabinet nog te weinig doet om asielopvang te regelen. Dat betekent niet dat er morgen al een asielzoekerscentrum wordt geopend, maar wel dat de druk vanuit Den Haag duidelijk wordt opgevoerd.
De maatregel heeft te maken met de Spreidingswet. Die wet is bedoeld om de opvang van asielzoekers eerlijker over Nederland te verdelen. Gemeenten hebben sinds de invoering van die wet een wettelijke taak gekregen om opvangplekken beschikbaar te stellen. Het kabinet vindt dat Beverwijk, net als negen andere gemeenten, daarin nog onvoldoende voortgang laat zien.
Wat is actief toezicht?
Actief toezicht betekent dat het ministerie zich meer met de gemeente gaat bemoeien. De verantwoordelijke wethouder wordt uitgenodigd voor een gesprek op het ministerie. Daar moet duidelijk worden welke locatie Beverwijk beschikbaar kan stellen, hoeveel opvangplekken daar kunnen komen en wanneer die opvang klaar kan zijn.
Het is dus nog geen dwangmaatregel. Het is een volgende stap in een proces, wat uiteindelijk wél tot dwang kan leiden. De Spreidingswet werkt met zes stappen. De betrokken gemeenten gaan nu van stap 2 naar stap 3. Pas in de laatste fase kan het kabinet zelf ingrijpen en regelen dat er een opvanglocatie komt, ook als een gemeente daar niet uit zichzelf mee komt.
Waarom Beverwijk?
Volgens het ministerie heeft Beverwijk nog niet genoeg gedaan om aan de wettelijke taak te voldoen. De gemeente zelf ziet dat anders. Beverwijk laat weten dat er al langere tijd samen met het COA wordt gewerkt aan een goede opvanglocatie. Volgens de gemeente kost dat nou eenmaal tijd, omdat er zorgvuldig moet worden gekeken naar een geschikte plek, de voorbereiding en de gevolgen voor de omgeving.
Beverwijk zegt daarom het gesprek met de minister aan te willen gaan. De gemeente laat weten dat de minister welkom is om naar Beverwijk te komen en de mogelijke locatie zelf te bekijken.
Wat merken inwoners hiervan?
Voor inwoners verandert er op korte termijn waarschijnlijk nog niets. Er ligt nog geen definitief besluit waaruit blijkt dat er meteen een opvanglocatie komt. Wel is duidelijk dat Beverwijk niet meer vrijblijvend kan afwachten. De gemeente moet nu concreet maken hoe zij aan de Spreidingswet gaat voldoen.
Daarmee wordt de discussie over asielopvang in Beverwijk aangezwengeld en komt ze in een nieuwe fase. Tot nu toe ging het vooral over zoeken, voorbereiden en overleggen. Nu wil het kabinet afspraken maken over een plek en een planning.
Waarom is deze wet er?
De Spreidingswet is ingevoerd omdat de asielopvang in Nederland al langere tijd vastloopt. Vooral het aanmeldcentrum in Ter Apel raakt geregeld overvol, mede doordat asielzoekers niet snel genoeg kunnen doorstromen naar opvanglocaties elders in het land. Door gemeenten verplicht een bijdrage te laten leveren, moet de opvang beter worden verdeeld.
Het kabinet gaat ervan uit dat er de komende twee jaar 88.000 opvangplekken nodig zijn. Op dit moment zijn er volgens de landelijke cijfers ongeveer 50.000 plekken beschikbaar. Daarom voert het ministerie de druk op gemeenten op.